الفيض الكاشاني
122
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
در امر آخرت سهلانگارى كند و به سبب نادانى از مجازات الهى در دنيا بيشتر بترسد و بايد او را از اين امر بيم داد ، چه غالبا شومى همهء گناهان در دنيا خيلى زود دامنگير انسان مىشود تا آن جا كه به سبب گناه روزى بر بنده تنگ مىشود و موقعيّت او از دلها ساقط مىگردد ، و دشمنانش بر او چيره مىشوند . پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « بنده به سبب گناهى كه مىكند از روزى محروم مىشود . » « 7 » ابن مسعود گفته است : من گمان مىكنم بنده بر اثر گناهى كه مرتكب مىشود علم را فراموش مىكند ، و همين معناى قول پيامبر خدا ( ص ) است كه فرموده است : « كسى كه گناهى مىكند عقلى از او جدا مىشود كه هرگز به او باز نمىگردد . » « 8 » يكى از پيشينيان گفته است : لعنت تنها روسياهى و نقصان مال نيست بلكه لعنت آن است كه از گناهى بيرون نيايى جز اين كه در گناهى نظير آن و يا بدتر از آن در افتى و مطلب چنان است كه وى گفته ، زيرا لعنت به معناى راندن و دور كردن است و هنگامى كه انسان توفيق كار نيك نيابد و اسباب كار بد برايش فراهم شود رانده و دور گردانيده شده است و محروميّت از روزى توفيق بزرگترين محروميّت است . هر گناهى كه انسان مرتكب مىشود آن انگيزهاى براى گناه ديگرى است و بدين ترتيب گناهش مضاعف مىشود و در نتيجه از روزى سودمند خويش كه عبارت از همنشينى با عالمان كه مخالفان گناهند و از مجالست صالحان كه گنهكار را دشمن مىدارند محروم مىشود . در خبر آمده است : « آنچه را در روزگار خود نمىپسنديد به سبب آن است كه اعمال خود را دگرگون كردهايد » « 9 » و نيز در خبر است كه : « كمتر كارى كه با بنده مىكنيم به هنگامى كه شهوتش را بر طاعت من برگزيند آن است كه او را از لذّت مناجات با خودم محروم مىكنم . »
--> ( 7 ) سنن ابن ماجه ، شماره 4022 با سند حسن ؛ كافى ، ج 2 ، ص 271 نظير آن . ( 8 ) پيش از اين ذكر شده است . ( 9 ) الزّهد بيهقى از حديث ابى الدّرداء و گفته است حديث غريبى است كه ديگرى آن را روايت نكرده ، همچنين عقيلى و ابو عبد اللّه بن هانى است ، عراقى گفته است : او متّهم به دروغگويى است ، ابن ابى حاتم گفته است : وى از پدرش اباطيلى نقل كرده ، من مىگويم : معناى اين حديث صحيح است و كتاب خدا بر آن دلالت دارد كه فرموده است : ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ ، و نيز : ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ .